Witaj na forum

Jak to do ... zrobić - czyli HOW TO - Krzesiwo oraz jak je używać

Dragomir - Wto Gru 21, 2010 6:38 pm
: Temat postu: Krzesiwo oraz jak je używać
Temat przeniesiony z forum Zadrugi Wierczan


RADZIECH
Charakterystyka zabytku

Krzesiwo jest to sztabka żelazna grubości ok. 0,5 cm, długości 4 - 15 cm, przeważnie łukowato wygięta. Jest to urządzenie do niecenia ognia. Drugim współwystępującym elementem jest krzemień do krzesiwa, tzw. skałka. Z danych etnograficznych wiemy, iż do wzniecania ognia używano hubki – substancji łatwo się zapalającej. Wszystkie te przybory noszono w woreczkach, najczęściej w okolicy pasa biodrowego (M. GRADOWSKI 1985, Str. 34-35).

Na terenie Polski spotykamy cztery główne typy krzesiw: iglicowe, sztabkowe, ogniwkowe i dwukabłąkowe. W pracy tej zajmiemy się dwoma ostatnimi, ponieważ krzesiwa typu sztabkowego (zwane także trapezowatymi lub „krzesiwami polskimi”) i iglicowego (które w świetle przeprowadzonych badań są najprawdopodobniej importami z terenów Skandynawii) nie występują lub nie są charakterystyczne w materiale zabytkowym znalezionym na terenie Polski we wczesnym średniowieczu (T. DĄBROWSKA 1996, Str. 47). Są one typowe dla okresów wcześniejszych, tj. dla okresu wpływów rzymskich (m.in. kultura Przeworska).

Podział krzesiw (Typologia)

W świetle zebranych danych, biorąc pod uwagę konstrukcję można wyróżnić dwa podstawowe typy krzesiw:

1) Krzesiwa ogniwkowe,
2) Krzesiwa dwukabłąkowe,

Podział ten jest zasadny przy założeniu, iż jest robiony na niepełnym zbiorze zabytków, tzn. zdając sobie sprawę z faktu, iż nie jest to zbiór zabytków z terenów całej polski, lecz z terenów MazowszA, które by w znaczny sposób odbiegały konstrukcyjnie od zaproponowanego tu podziału. Wydaje się, iż po zebraniu wszystkich zabytków z terenów polski, nie powinno być kłopotu z przyporządkowaniem ich do którejś z tych grup.

Wśród krzesiwa typu ogniwkowego można wyróżnić dwa główne podtypy:

1A) ogniwkowe o kształcie prostokątnym,
1B) ogniwkowe o kształcie soczewkowatym,

natomiast wśród krzesiw typu dwukabłąkowego można wyróżnić podtypy:

2A) dwukabłąkowe o kształcie zbliżonym do trójkąta,
2B) dwukabłąkowe o kształcie okularowym,
2C) dwukabłąkowe o kształtach pochodnych,

Następnie wśród krzesiw ogniwkowych możemy wyodrębnić bardziej szczegółowe jednostki - odmiany, więc wśród ogniwkowych o kształcie prostokątnym możemy wyróżnić:

1AxP) ogniwkowe odmiany x i kształcie pochodnym.

a wśród ogniwkowych o kształcie soczewkowatym - odmiany:

1B1) ogniwkowe o kształcie soczewkowatym i jednostronnie ściętym końcu,
1B2) ogniwkowe o kształcie soczewkowatym i obustronnie ściętych końcach,
1B3) ogniwkowe o kształcie soczewkowatym z wewnętrznym ażurem,
1BxP) ogniwkowe odmiany x i kształcie pochodnym.

ZRÓDŁO: http://halla.mjollnir.pl/...der=asc&start=0

Rozpalanie ognia:
1.PRZYGOTOWAĆ krzesiwo, krzemień (pasiasty), zetlałe płótno lniane (naczynie z małym otworkiem wypełnione kawałkami lnu, prażyć w ognisku do momentu gdy przez otworek przestanie się wydobywać dym, otwierać po ostudzeniu) oraz kory brzozowej (no i drewna).
2. ROZPALANIE: płutno przytrzymujemu nad ostrąkrawedzią krzemienia w którą uderzamy krzesiwem. iskra pada na płutno (zwęglone) i prawie zawsze zaczyna się ono żarzyć. zwijamy je szybkow rulonik i lekko dmuchamy. Przykladamy dom korybrzozowej i w dalszym ciągu dmuchamy az zatli się i zapali kora

PODPOWIEDZI:
- KORA brzozowa - dobrze jest zebrać takie cieniusieńkie łuski kory które odstają od pni młodych brzóz. Nie trzeba do ich oderwania narzędzi, wystarczą palce.
- korę można umieścić jak w gniazdku wśród suchej trawy itp materiałów. Jak uda się to wstępnie zapalić to bierzemy nasze gniazdko w łapkę i machamy ramieniem - dzięki temu nie trzeba dmuchać, a powstaje silny cug który daje solidną podstawę do rozpalenia ogniska.
- krzemień musi mieć cienkie dość ostre krawędzie, powinien być płaski i nie za duży(JESLI MAMY KRZESIWO ODPOWIEDNIO WYKONANE ISKRY NAPEWNO SIĘ POJAWIĄ)

A OTO JESZCZE KILKA RAD OD WISŁAWA ze Świnoujscia

Witam

Puszka powinna być szczelnie zamknięta, aby uniemożliwić dostawanie się powietrza (tlenu). Zawartość wtedy po prostu by się wypaliła.

Niezależnie trzeba zrobić mały otworek w pokrywce z dwóch powodów:
- nie zamierzamy wykonać granatu - przy podgrzewaniu zawartości wzrasta ciśnienie,
- wydobywający się dym pozwala nam kontrolować proces zwęglania.

To co mogę doradzić, to kawałek materiału z grubego lnu dobrze jest zwinąć w ciasny wałeczek o średnicy około 2cm. Wtedy "rdzeń" nie zwęgla się do końca i całość jest bardziej stabilna - nie zamienia się tak łatwo w drobny proszek.

Hubkę lepiej jest układać na wierzchu, bardzo blisko krawędzi krzemienia o którą uderzamy krzesiwem. Z czasem krawędzie ulęgają stępieniu/zbiciu i uzyskujemy mniejszą ilość iskier. Wtedy uderzając młotkiem lub kamieniem w krzemień i odłupując kawałek - uzyskujemy znowu ostrą krawędź.

Powodzenia w krzesaniu.

pozdrowienia Vislav

kolejna podpowiedź: Fiolnir - Stowarzyszenie: Eisen Ruoth;

I na koniec mogę dodać jeszcze jedno - Kiedy już wyjmiesz puszkę z ogniska to dobrze jest w tą dziurkę wcisnąc np. kawałek patyka odcinając tym samym dostęp tlenu. Po jakimś czasie go wyjmujesz (dym nie powinien lecieć) i puche otwierasz - mniejsze jest wówczas ryzyko, że środek się wypali.
Nocna - Nie Sty 16, 2011 12:01 am
:
Ha! Jeszcze pamietam swoje haslo!
No coz, kurcze, nie przeniose sie w Wasze rejony, z imprezami tez kiepsko, ale sentyment pozostal. No i dobrze - wech mnie nie mylil, ciekawy temacik.
Krzemien PASIASTY???? On mi sie z nowa moda na bizuterie raczej kojarzy. Ma jakies inne wlasciwosci niz taki zwykly?

A nie mozna ognia krzesac krzemieniem i nozem ;-)
Shein - Wto Sty 25, 2011 1:34 pm
:
Tylko tyle, że empirycznie daje dużo lepsze i więcej iskier. Z szarego krzemienia to lepiej sobie grocik do strzały łupnąć, bo przy krzesaniu idzie się tylko zdenerwować, zwłaszcza na początku nauki.
mopek - Pią Lis 02, 2012 9:09 pm
:
http://www.youtube.com/wa...Nk&feature=plcp